Türkçenin Eğitimi-Öğretimi Üzerine Çalışmalar

Bu kitaptaki makalelerin kaynağını, 4. Uluslararası Türkçenin Eğitimi-Öğretimi Kurultayı’ndaki sunuların bir bölümü oluşturmuştur. Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Eğitimi Anabilim Dalı ve Türkçe Eğitimi Anabilim Dalı tarafından düzenlenen “4. Uluslararası Türkçenin Eğitimi-Öğretimi Kurultayı” 8-9 Eylül 2011 tarihlerinde Sakarya Üniversitesi Kültür ve Kongre Merkezi’nde gerçekleştirilmiştir. Çok sayıda akademisyen, öğretmen ve öğrencinin buluştuğu Kurultay’a Onur Konukları olarak Ankara Üniversitesi Çocuk ve Gençlik Edebiyatı Uygulama ve Araştırma Merkezi (ÇOGEM) Müdürü Prof. Dr. Sedat Sever ile Ankara Üniversitesi Türkçe Öğretim Merkezi (TÖMER) Müdürü Prof. Dr. Nadir Engin Uzun katılmıştır.

Kurultay’da yapılan sunuların bir bölümü, daha sonra araştırmacılar tarafından makaleye çevrildi ve alanında uzman bilimsel hakemler bu çalışmaları yeniden değerlendirdi. Bilimsel hakemlerin raporları doğrultusunda düzeltme önerileri ile birlikte kabul edilen makalelere, araştırmacılar tarafından son biçimleri verildi. Bu aşamadan sonra makaleler, kitabı yayıma hazırlayanlar tarafından titiz bir biçimde -makalenin özüne dokunulmadan- incelenerek özellikle biçim ve yazım konularında düzenlendi. Ancak bu düzenlemeler; araştırmacılara da gönderilen “Makale Yazım ve Biçimlendirme Yönergesi” doğrultusunda yapılmış, hiçbir biçimde içeriğe, anlatıma, sözcük ve terim seçimi ile bunların yazılışına vb. ilişkin müdahalede bulunulmamıştır.

Türkçenin eğitimi-öğretimi üzerine çalışmalar; kitapta dört ana bölüm altında yer almaktadır. 1. bölüm olan “Anadili Olarak Türkçenin Eğitimi ve Öğretimi” başlığı altında 30 makale, 2. bölüm olan “Yabancı Dil Olarak Türkçenin Öğretimi” başlığı altında 12 makale, 3. bölüm olan “Çocuk Yazını” başlığı altında 8 makale ve 4. bölüm olan “Türkçeye Kuramsal Bakış” başlığı altında 9 makale olmak üzere, toplamda 94 yazara ait 59 makale bulunmaktadır. Yazılar, makale adına göre abecesel olarak sıralanmıştır.

Kitapta makaleleriyle yer alarak çalışmalarını bizlerle paylaşan değerli yazarlara, görüşleriyle kitaba yön veren bilimsel hakemlere, desteğini üzerimizden hiç eksik etmeyen Kurultay Sekreteryası’nın değerli üyeleri Prof. Dr. Leylâ Uzun ile Prof. Dr. Doğan Günay’a ve Kurultay’a katılan değerli bilim insanlarına içten teşekkürlerimizi sunarız.

4. Uluslararası Türkçenin Eğitimi-Öğretimi Üzerinde Çalışmalar kitabını yayımlamayı üstlenen Pegem Akademi Yayınları’nın değerli yöneticisi Sayın Servet Sarıkaya’ya ve çalışanlarına teşekkür ederiz.

Prof. Dr. Engin YILMAZ
Öğr. Gör. Dr. Mehmet GEDİZLİ
Öğr. Gör. Erdal ÖZCAN
Arş. Gör. Yonca KOÇMAR
Sakarya, Aralık 2012

İÇİNDEKİLER

1. BÖLÜM: ANADİLİ OLARAK TÜRKÇENİN EĞİTİMİ-ÖĞRETİMİ

Prof. Dr. E. Rüya ÖZMEN

Bilgi Veren Metinlerin Yapılandırılması: Üniversite Öğrencilerine Bir Strateji Öğretimi Örneği

 

Yrd. Doç. Dr. İbrahim KIBRIS

Darül Mualliminden Günümüze Türkçe Öğretmeni Yetiştirme

 

Yrd. Doç. Dr. Esra LÜLE MERT

Etkinliklerle Sözcük Öğretimi

 

Doç. Dr. Özler ÇAKIR, Yrd. Doç. Dr. Devrim ALICI,

Prof. Dr. Yeşim AKSAN, Prof. Dr. Mustafa AKSAN

İlköğretim I. Kademe Türkçe Öğretim Programının Okuduğunu Anlama Becerisi Açısından İncelenmesi

 

P. Gülce ÖZKAYA, Prof. Dr. M. Volkan COŞKUN

İlköğretim II. Kademe Öğrencilerinin Sesli Okuma Becerilerine Tekerleme Eğitiminin Etkisi

 

Öğr. Gör. Kadir YALINKILIÇ, Arş. Gör. Mehmet Emre ÇELİK

İlköğretim 6-7-8. Sınıf Öğrencilerinin Ayrı Değişkenler Bağlamında Eleştirel Okuma Becerilerine Ait Görünümleri

 

Gülcan VARMAZ UYUMAZ, Betül ŞENDİL

İlköğretim 8. Sınıf Türkçe Ders Kitaplarında Kullanılan Metinlerin Dilbilgisi Öğretimi Açısından Değerlendirilmesi

 

Yrd. Doç. Dr. Nigar İPEK EĞİLMEZ, Prof. Dr. Hatice ŞAHİN

İlköğretim Dördüncü Sınıf Öğrencilerinin Yazılı Anlatımlarındaki Söz Varlığı

 

Yrd. Doç. Dr. Selim EMİROĞLU

İlköğretim İkinci Kademe Türkçe Derslerinde Söz Sanatları Öğretimi

 

Okt. Özlem KURTOĞLU, Yrd. Doç. Dr. Aygül UÇAR

İlköğretim Türkçe Ders Kitaplarında Yer Alan Sözvarlığının Derlem Temelli İncelenmesi

 

Arş. Gör. Yonca KOÇMAR, Prof. Dr. Engin YILMAZ

İlköğretime Yönelik Hazırlanan Okul Sözlüklerinin Görsel Tasarım ve Düzeye Uygunluk Bakımından Değerlendirilmesi

 

Yrd. Doç. Dr. Dilek CERAN, Arş. Gör. Derya ÇİNTAŞ YILDIZ

MEB Yayınları İlkögretim II. Kademe Türkçe Ders Kitaplarındaki Şiir Metinlerinin İncelenmesi

 

Yrd. Doç. Dr. F. Nihan KETREZ

Okul Öncesi Dil Gelişimi ve İkizlerin Özel Durumu

 

Sevda ARAPKİRLİ, Zehra TOPAL, Gökhan KOLAY

Ortaöğretim (9., 10., 11. ve 12. Sınıflar) Edebiyat Ders Kitaplarının Mizah Unsurları Bakımından İncelenmesi

 

Dr. A. Işıl ULUÇAM-WEGMANN

Öğrenci Metinlerinde Masal Söyleminin Görünümleri ve Duygu Dünyası

 

Prof. Dr. Sedat SEVER, Doç. Dr. Canan ASLAN

Öğretmen Adaylarının Yazılı Anlatım Becerileri ve Dil Duyarlıkları Üzerine Bir İnceleme

 

Zehra TOPAL

İlköğretim 7. Sınıf Türkçe Ders Kitaplarındaki Metinlerin Mizah Unsurları Açısından Karşılaştırılması

 

Doç. Dr. Nurten SARICA

Reklamların Anadili Edinimine Etkileri Üzerine

 

Öğr. Gör. Erdal ÖZCAN, Gökmen BOZTİLKİ,

Yrd. Doç. Dr. Bekir İNCE

Türk Edebiyatı Dersi Öğretim Sürecinde Öğretmen Davranışları ve Ders Kitabı Niteliklerinin Öğrenci Beklentileriyle Karşılaştırılması

 

Yrd. Doç. Dr. Nevin AKKAYA, Serpil ÖZDEMİR

Türkçe Ders Kitaplarındaki Metinlerin Kişilik Eğitimi Açısından Değerlendirilmesi

 

Yrd. Doç. Dr. Tülay SARAR KUZU

Türkçe Eğitimi Lisans Programında Yer Alan Derslerin Programın Amaçlarına Uygunluk Açısından Değerlendirilmesi

 

Doç. Dr. Gıyasettin AYTAŞ, Arş. Gör. Nazife Burcu ERDEN

Türkçe Eğitiminde Çağrışım Tekniğinin Kelime Kazanımına Etkisi ve Önemi

 

Doç. Dr. Eyyup COŞKUN, Arş. Gör. Hüseyin ÖZÇAKMAK,

Yrd. Doç. Dr. Ahmet BALCI

Türkçe Eğitiminde Eğilimler: 1981-2010 Yılları Arasında Yapılan Tezler Üzerine Bir Meta-Analiz Çalışması

 

Hakan SANCAK, Prof. Dr. Engin YILMAZ

Türkçe Öğretiminde Animasyon (Canlandırma) Tekniğinin Kullanılması

 

Arş. Gör. Ahmet AKÇAY, Yrd. Doç. Dr. Akif ARSLAN

Türkçe Öğretmeni Adaylarının Dilekçe Yazabilme Yeterlikleri

 

Uzm. Hasan SEVMEZ, Arş. Gör. Derya ÇİNTAŞ YILDIZ

Türkçe Öğretmeni Adaylarının Okuma Kültürü ve Kütüphane Kullanımları Üzerine Bir İnceleme

 

Yrd. Doç. Dr. Ahmet ÇEBİ, Arş. Gör. Tuğba DURMUŞ

Türkiye ile ABD’nin İlköğretim Anadili Eğitim İzlencelerinin Yapıları Yönüyle Karşılaştırılması

 

Dr. Mesut GÜN, Yrd. Doç. Dr. Talat AYTAN, Yrd. Doç. Dr. Nail GÜNEY

Türkçe Dersi Okuma Becerilerinin Kazandırılmasında Kullanılan Yöntem ve Tekniklerin Yeni Türkçe Programına Uygunluğu

 

Sinem ÖZER, Mustafa ŞAHAN

Yaratıcı Yazma ve Yaratıcı Dramanın Türkçe Derslerinde Kullanımı ve Atölye Örnekleri..

 

Yrd. Doç. Dr. Hakan ÜLPER, Arş. Gör. Sedat KARAGÜL

Sözcük Öğretimi Yaklaşımları Açısından Türkçe Ders Kitaplarının Değerlendirilmesi

 

2. BÖLÜM: YABANCI DİL OLARAK TÜRKÇENİN ÖĞRETİMİ

Okt. Kerim SARIGÜL

Açık Kaynak Kodlu Öğretim Yazılımlarının Uzaktan Türkçe Öğretiminde Kullanılması

 

Yrd. Doç. Dr. Gönül DURUKAFA, Cansu MERGİN DURUKAFA

Almanya’da Doğal Yaklaşım ile Yabancı Dil Olarak Türkçenin Öğretimi

 

Doç. Dr. Mustafa SARI, Muharrem ALTIPARMAK

İlköğretim II. Kademede Okuyan Arap Kökenli İki Dilli Öğrencilerin Türkçeyi Kullanma Becerileri

 

Prof. Dr. Yuu KURIBAYASHI, Zeynep GENÇER

Japonlara Türkçe Dilbilgisi Öğretirken Karşılaşılan Sorunlar Üzerine

 

Dr. Aslı ALTAN

Özne Kullanımı Konusunda Türkçeyi Yabancı Dil Olarak Kullanan Konuşmacıların Seçimleri

 

Doç. Dr. Ebubekir SOFUOĞLU

Rus ve Tatar Öğrencilerin Türkçe Öğrenmede Karşılaştıkları Zorluklar ve Çözüm Önerileri

 

Yrd. Doç. Dr. Hülya ÇEVİRME

Türkçe ve Türk Kültürü Dersi Üzerine Bir Araştırma: Bremen Örneği

 

Prof. Dr. Abdurrahman GÜZEL, Arş. Gör. H. Çiğdem YILDIRIM

Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretiminde Dil Bilgisi Öğretiminin Yabancı Öğrencilerin Görüşlerinden Hareketle Değerlendirilmesi

 

Yrd. Doç. Dr. Şükran DİLİDÜZGÜN

Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretiminin Söylemsel Yeti Geliştirme Bağlamında Değerlendirilmesi

 

Doç. Dr. Yasemin BAYYURT, Arş. Gör. Emine MERDİN

Yabancı Dil Olarak Türkçenin Öğretiminde Öğrenci Gereksinimlerinin Yeri ve Önemi

 

Yrd. Doç. Dr. Bekir İNCE

Yurt Dışında Görev Yapan Türkçe Öğretmenlerinin İçinde Bulundukları Çalışma Şartlarına Yönelik Memnuniyet Düzeyleri

 

Prof. Dr. Yıldız KOCASAVAŞ, Yrd. Doç. Dr. Bekir İNCE

Yurt Dışındaki Türkçe ve Türk Kültürü Derslerine Veli Merkezli Bir Bakış: Veli Memnuniyetine Dayalı Bir Araştırma

 

3. BÖLÜM: ÇOCUK YAZINI

Okt. Sevil HASIRCI

Abece Öğretiminde Çocuk Kitapları

 

Saliha KARAGÖZ GÜZEL

Başkişilerin İç Dünyalarında Sorguladıkları Konular Bağlamında Aslı Der’in Çocuğa Yönelik Yapıtlarının İncelenmesi

 

Münevver OĞAN

Çocuk Kitaplarını Değerlendirme Ölçütleri Açısından Fazıl Hüsnü Dağlarca’nın Yazıları Seven Ayı Adlı Yapıtı Üzerine Bir İnceleme

 

Yrd. Doç. Dr. Hatice FIRAT

Çocuk Şiirlerinin Türkçe Eğitimindeki Yeri

 

Arş. Gör. Özlem KANAT SOYSAL

Çok Yazarlı Çocuk Edebiyatı Yapıtlarında Dil Kullanımları Üzerine Bir İnceleme (Aytül Akal - Mavisel Yener Örneği)

 

Arş. Gör. Mustafa Said KIYMAZ, Arş. Gör. Ayşegül ULUTAŞ

Değer Kazandırma Açısından Biyografiler: İleri Yavrutürk Dergisi Örneği

 

Arş. Gör. Mustafa EMEK, Yrd. Doç. Dr. Elif BALTA

Momo Adlı Eserin Değerler Eğitimi Açısından İncelenmesi

 

Arş. Gör. Şuheda ÖNAL

Nöstlinger’in Çocuk Kitaplarının Türk Kültürüne ve Yazarın Kültürüne Özgü Öğeler Bakımından İncelenmesi

 

4. BÖLÜM: TÜRKÇEYE KURAMSAL BAKIŞ

Yrd. Doç. Dr. Namık Kemal ŞAHBAZ

Cumhuriyet Dönemi Türk Şiirinde Simgeden İmgeye Çocuk

 

Yrd. Doç. Dr. Mustafa GÜLEÇ

Dil Farklılaşması Evresinde Yapısal Boşluk

 

Sevda AVCI, Prof. Dr. Engin YILMAZ

İlan Metinlerinde, Asılarda ve Tabelalarda Rastlanan Dil Yanlışlarının İncelenmesi

 

Prof. Dr. V. Doğan GÜNAY, Esen AYDIN, Cenan İŞCİ,

Hüseyin ÖZTÜRK, Deniz ŞENSES, Fulya TOP

Kaplam ve İçlem Kavramlarının Sözlük Tanımındaki Yeri

 

Yrd. Doç. Dr. Hakan DİLMAN

Küreselleşme Bağlamında Yabancılaşma ve Dil Öğretimi

 

Prof. Dr. İlhami SIĞIRCI

Türkiye Türkçesinde Temel Tonlama Türleri ve İşlevlerinin Öğretimi

 

Korhan ALTUNYAY

Şiir Metinlerine Dil Eğitimi ve Dil Bilinci Açısından Bir Bakış

 

Öğr. Gör. Yusuf ÇOTUKSÖKEN

“Tane” Sözcüğü Üzerine

 

Prof. Dr. Cahit KAVCAR

Türkçenin Güncel Sorunları

 

Yazarlar Dizini ve El-mek Adresleri

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR