Türkçe Öğretimi

Dil Öğretimi Üzerine Her Şey

Türkçe Öğretimi

Türkiye’de Anadili Eğitimi ve Yabancı Dil Öğretimi

  Bu makalede anadili öğretimi, yabancı dil öğretimi ve yabancı dilde eğitim incelenmektedir. Türk dilinin güncel sorunları arasında; anadili öğretimindeki yetersizlik, dil kirliliği, yabancı dillerin olumsuz etkileri, yabancı dilde eğitim, yabancı dile hayranlık ve yeni sözcük üretimindeki yetersizlikler sayılabilir.
  Anadili öğretimi ile ilgili sorunlar yıllardan beri çözülememesine rağmen her yıl bu sorunlara yenileri eklenmektedir. İşin ilginç tarafı da, bu sorunların bazıları üniversiteler gibi olası çözüm merkezleri olan kurumlar tarafından ortaya çıkarılmaktadır. Anadilin sadeleşmesi ve yabancı dilde eğitim üniversitelerde tartışılan sorunlar arasında sayılabilir. Bir yandan bir grup dildeki yabancı sözcüklerin arındırılması ve yerlerine yeni sözcüklerin üretilmesini savunurken, diğer yandan bir başka grup küresel dünyada yabancı sözcüklerin dile katılımını önlemenin imkânsızlığını savunmaktadır. Bir diğer grup yabancı dil öğretimin önemini ve yabancı dil öğretimindeki sorunlara olası çözüm önerilerini araştırmayı vurgularken, diğer bir grup yabancı dilde eğitime inanmakta ve Türkçenin bir bilim dili olamayacağını savunmaktadır.
 

Dil Öğretiminde Yöntem Sorunu

  Dr. Bengisu RONA 
          Günümüzde yaygın biçimde vurgulanan ve geçerliliğinin hemen hemen tartışılmaz olduğunu söyleyebileceğimiz bir kanı, genel olarak dil eğitiminin bir bilim dalı haline geldiği yolundadır. Özellikle İkinci Dünya Savaşı ardından yirminci yüzyılın ikinci yarısında siyasal, ekonomik ve kültürel nedenlerle İngilizce'nin hemen her ülkede ana dilden sonra ikinci dil olarak en yaygın öğretilen dil durumuna geçmesiyle bu dilin en kolay ve en çabuk olarak öğrenilmesini sağlayacak çeşitli yöntemler geliştirildi. Bütün bu yöntemler küçük değişikliklerle başka dillere de uygulanabileceği için "ikinci dil öğretimi" dil çalışmalarında başlı başına bir alan olarak ortaya çıktı. 
 

Dilin Tanımı ve Özellikleri - Dil nedir? Dilin özellikleri nelerdir?

Dilin tanımını yaparken iletişim-dil-konuşma bağıntısını irdelemek yerinde olacaktır: •
Dil bir koddur: Konrot'a (1991) göre bireylerarası iletişimde temel amaç, bir bireyin (kaynak) zihninde düzenlediği mesajı aynen veya ona yaklaşık olarak başka bir bireyin (alıcı) zihnine aktarmaktır. Bu süreç, ilk bakışta basit gibi görünse de aslında karmaşık pek çok işlemi gerektiren bir süreçtir. Zihinler arasında ise bu aktarımı gerçekleştirecek doğrudan bir bağ yoktur. Diğer bir deyişle, bir arkadaşımızın kafasına parmağımızla bir dokunduğumuzda zihninden geçenleri anlayamıyor, okuyamıyoruz. İşte bu yüzden mesajımızı aktaracak öyle bir araç gerekmektedir ki, mesajımız aracı kullananlar tarafından aynı şekilde paylaşılmalı ve aynı anlamları çağrıştırabilecek türde algılanmalı, ve çözümlenmeli.
 

Türkçe Öğretiminde Sorunlar

Türkçe öğretiminde gözlediğiniz sorunlar var mıdır? Nelerdir?
Ülkemizde Türkçe öğretimini irdelemek amacıyla yapılan araştırmalar, anadili eğitiminin yeterli düzeyde verilmediği ve anadili etkinliklerinin bilimsel ölçütler çerçevesinde planlanıp örgütlenerek sunulmadığını göstermektedir. Pek çok dilbilmci genel eğitim sisteminin çocuklarda anadilini kullanma becerisini geliştirmeyi engellediğini, çocukların evrene ilişkin bilgilerini, ilgilerini göz önünde bulundurmadığını ileri sürmektedir. İlköğretim ve ortaöğretim düzeyinde süren bu durum, yükseköğretimde öğrencilerin özellikle okuduklarını anlamalarına, sözlü ve yazılı anlatım becerilerinde yetersiz kalmalarına neden olmaktadır.
 

Dilin Bileşenleri - Dili oluşturan nedir? Dilin yapı taşları nelerdir?

Dilin bilimsel incelenmesinde araştırmacıların çıkış noktası "Dili oluşturan nedir?" sorusu olmuştur. Bu sorunun yanıtını verirken dilbilim kuramları dilin biçim (sesbilgisi, biçimbirimbilgisi ve sözdizimi) özellikleri; içerik (anlam ) özellikleri ve dilin kullanım (işlevleri ) boyutu arasında bir ayırımı öngörmüştür. Buna dayalı olarak, anlambilim, sesbilimi ve sesbilgisi, sözdizimbilim ve kullanımbilim (edimbilim) gibi her bileşen kendi alt disiplinini de doğurmuştur.
 

Anadili Edinimi ve Türkçe

Belli bir toplum ve kültür içinde öncelikle aile ve yakın çevrede kazanılan, daha sonra okulda pekiştirilen ve geliştirilen dile anadili denir. Anadili düşün ve duygu evrenimizi oluşturur, geliştirir.

"Çocuklar anadillerini, bütün karmaşıklığına rağmen, herhangi bir öğretime gerek kalmadan edinebilmektedirler" görüşüne katılıyor musunuz?
 

Türkçe Öğretiminin Tarihsel Gelişimi

Türkçe, Türk toplumunun Cumhuriyet şemsiyesi altında toplanmasına kadar göçebe halk (Türkmenler ya da köylüler gibi) arasında kullanılan bir dil olmuştur. Bu döneme kadar Türkçe, Eski Türkçe (Orhon ve Uygur Türkçeleri), Karahanlı Türkçesi, Eski Anadolu Türkçesi dönemlerinde oldukça arı ve yalın bir dil olarak konuşulmuştur. 15. yy dan sonra Türkçe, Arapça ve Farsça'nın etkisinde kalmış ve "Osmanlıca" adı altında yapay bir dil görünümüne bürünmüştür. Yazı dili de Arapça ve Farsça'nın etkisiyle doğal niteliğini yitirmiştir.
 

Dilin Birey ve Toplum Yaşantısındaki İşlevi

Dilin Birey ve Toplum Yaşantısındaki İşleviPek çok bilimadamı insan iletişimini diğer iletişim sistemlerinden üstün kılan davranışın 'konuşma yoluyla dili kullanabilme' olduğu görüşünde birleşmektedir. Dil, insanların iletişimde bulunmak amacı ile geliştirdikleri bir anlaşma aracıdır. Başka deyişle, dilin birinci işlevi iletişimdir. Bu işlevi yerine getirmede dil, insanların düşünce, duygu, istek, deneyim v.b. yaşantılarını birbirlerine aktarabilmelerini; dış dünyayı yorumlayarak kendi dünyalarına getirebilmelerini sağlayan; "bu zaman ve bu yerden, o zaman ve o yer hakkında düşünerek bu düşünü yansıtabilmelerine" ve insanın "kendi kendini keşfetmesine" olanak veren bir araç olma özelliği taşımaktadır. Vardar (1982) dilin bu işlevini açıklarken şöyle demektedir:
 
JPAGE_CURRENT_OF_TOTAL